Tove Jansson – jak przedstawiono ją w filmie Tove?

Tove Jansson
Tove Jansson (foto: Wikimedia Commons)

Muminki to bajka, którą zna chyba każdy. Pierwowzór postaci ukazanych w tej ciekawej opowieści powstał na… ścianie wychodka, w którym autorka bajki, Tove Jansson, spędzała czas w wiadomym celu. Choć nie jest to ciekawostka, którą można wynieść z filmu o tej fińskiej pisarce, to wciąż uważamy, że jest to pozycja godna obejrzenia.

Kim była Tove Jansson?

Tove Jansson to fińska pisarka, urodzona w 1914 roku. Była autorką zarówno tekstu, jak i ilustracji do serii książek dla dzieci o Muminkach, czyli trollach (a nie stworkach przypominających hipopotamy!), które podbiły serca maluchów w ponad 30 krajach świata.

Jeszcze jako nastolatka, Jansson przeprowadziła się do Szwecji, dlatego też jej twórczość w znakomitej większości była napisana po szwedzku. Choć w wieku 30-kilku lat zaręczyła się z Atosem Wirtanenem (lewicowym dziennikarzem i politykiem), ostatecznie w połowie lat 50-tych związała się z graficzką Tuulikki Pietilä. Ciekawostką jest, że kobieta stała się pierwowzorem dla postaci Too-tiki, przyjaciółki Muminka i Panny Migotki. Przed rozpoczęciem związku z Tuulikką, Tove spotykała się m.in. z zamężną Vivicą Bandler, z którą współpracowała przy teatralnych adaptacjach Muminków. Związek ten zakończył się jednak, bowiem Bandler postanowiła zostać z mężem.

Jansson zmarła w 2001 roku, pozostawiwszy po sobie bogaty dorobek w postaci książek, ale również malunków.

Film Tove, czyli historia o barwnej postaci

Tove
Tove Jansson (foto: Wikimedia Commons)

W 2020 roku powstał fińsko-szwedzki film biograficzny, zatytułowany Tove. Jak nietrudno się domyślić, przedstawia on losy właśnie tej znanej na całym świecie pisarki. Akcja rozpoczyna się w 1945 roku, kiedy II wojna światowa dobiegła wreszcie końca. Sztuka współczesna, a także szalone imprezy i związek z żonatym politykiem – wszystko to nie współgrało z surowymi zasadami, jakie zostały przekazane Jansson przez ojca-rzeźbiarza.

W ferworze wielu wzlotów i upadków życia osobistego, Tove decyduje się wydać inspirowane własnym życiem opowieści o Muminkach, które snuła przed przerażonymi wojną dziećmi w bunkrach, gdzie wszyscy szukali schronienia.

Mieszane opinie krytyków

Film Tove został po raz pierwszy zaprezentowany na festiwalu w Toronto 9 września 2020, a jego premiera w Finlandii odbyła się dopiero 3 tygodnie później. Jak pokazały następne miesiące, film zebrał mieszane recenzje wśród krytyków. Warto także wspomnieć, że ukazane w nim sceny sprawiły, że w poszczególnych krajach wdrożono różne granice wiekowe. I tak, w Finlandii Tove oglądać mogły dzieci powyżej 12 roku życia, a w Rosji – pozycja ta była dostępna wyłącznie dla osób pełnoletnich (z uwagi na regulacje związane z zakazem promocji homoseksualizmu wśród nieletnich).

Choć skandynawskie media wypowiadały się o filmie dość pozytywnie, w niektórych krajach nie został on odebrany najlepiej. Przykładowo, rosyjskie media uznały, że postać pisarki została mocno spłycona, a historię o jej życiu ograniczono jedynie do jej łóżkowych ekscesów.

Film ten został fińskim kandydatem do Oscara, ale ostatecznie nie otrzymał nominacji. Odniósł jednak spory sukces jeśli chodzi o nagrody Jussi – przy nominacji w 10 kategoriach, Tove otrzymał nagrodę w aż siedmiu.

Tove
Scena z filmu Tove (foto: zwiastun YT)

Czy warto obejrzeć ten film?

Jako że opinie krytyków różniły się między sobą i pośród głosów zachwytu można było znaleźć także zdecydowanie bardziej sceptyczne wypowiedzi – wygląda na to, że każdy musi ocenić film Tove oglądając go.

Warto jednak zaznaczyć, że choć rzeczywiście gra aktorska (m.in. wspaniałej Almy Pöysti, która odgrywała główną rolę) przykuwa uwagę i stoi na wysokim poziomie, film ten nie ukazuje Tove Jansson w najlepszym świetle. Nie chodzi o to, że pisarka nie miała bogatego życia uczuciowego i seksualnego, jednak jej geniusz został nieco spłycony wyłącznie do kwestii ciekawych perypetii osobistych.

Doskonałe zdjęcia okraszone świetną muzyką, a także wysoki poziom reżyserski nie zmienia tego, że film o pisarce skupił się raczej na suto zakrapianych alkoholem imprezach i perypetiach łóżkowych, pomijając kwestię jej ogromnego talentu i inteligencji.

Podsumowując, film Tove zdecydowanie jest pozycją, którą warto obejrzeć, jednak nie ma co oczekiwać, że dowiemy się z niego czegokolwiek nowego na temat pisarki.

bajka muminki
Kultowa bajka „Muminki

Dodaj komentarz